FreeNet.am

Тайный советник вождя

отрывок из книги

Он идет, он неотвратимо идет, этот номерной полк, которому еще невероятно далеко до Берлина, до фюрербункера. В нем уже прибавилось артиллерии, прибавилось автомашин. Но автомашины и вязнут, и ломаются на наших невероятных дорогах, а неприхотливые верблюды Мишка и Машка, давно уже привыкшие к грохоту бомб и снарядов, тянут и тянут свою пушку. И до самого Берлина не поменяют их на капризную технику командир орудия сержант Нестеров и заряжающий татарин Кармалюк. Удивительно: семь — восемь раз сменятся за войну все номера орудийного расчета, но эти двое, и два верблюда, останутся живы. А где-то на уральском заводе какой-то полуголодный паренек уже вытачивает, может быть, корпус того снаряда, который, после команды Нестерова, пробьет первую дыру в стене гитлеровской рейхсканцелярии.

Пора, наверно, сказать и о командире этого обычного полка, который, кстати, так и останется обычной, не прославленной воинской частью. Командиров было несколько, одни погибли в боях, другие убыли по ранению или по новому назначению. А тот, кому суждено довести 902-й стрелковый до фюрербункера, тот еще в госпитале после очень тяжелого ранения, его еще лечат и опять же буквально "по деталям" собирают медики. В этом смысле, как и ожидающий его полк, командир в определенной степени символичен.

Георгий Матвеевич Ленев — сын железнодорожника. Рано остался без родителей. Рос в Ленинграде. Примечательная страница биографии — работа в экспедиции, искавшей и нашедшей уголь на Печоре. В начале войны — капитан. Воевал в 61-й армии, которой с лета сорок второго года командовал известный читателям Павел Алексеевич Белов. В одной из атак майор Ленев был тяжело ранен разорвавшимся сзади снарядом. Более чем ранен — искалечен. Возили по госпиталям. Из Одоева (где был тогда автор этой книги) — в Тулу. Там вытащили осколок из позвоночника и отправили в Рязань. Лечить поврежденное бедро и раздробленную пяточную кость левой стопы. Стопу хотели ампутировать — Ленев настоял, чтобы не трогали, чтобы перевели в другой госпиталь. Оказался в Сызрани. Потом в Вольске. Ленев повторял одно: сохраните ногу, я хочу воевать!

Он просил, казалось бы, невозможного. Но, к счастью, есть на свете люди, которые в невозможное верят. Половину пяточной кости необходимо было удалить. Тогда сильная хромота, никакой речи о возвращении на фронт. И хирург в Вольском госпитале медлил. Вот если бы наложить скобу. Не подверженную коррозии, из чистого золота!.. Да где его взять?..

Весной Ленева в очередной раз положили на операционный стол. Он не ждал ничего, кроме нового наплыва боли. Ему дали наркоз. Очнулся майор через два часа. Пожилой хирург устало улыбнулся ему. "Не знаю, как насчет военных парадов, но воевать будете!" А Ленев не догадался сразу, что произошло, он лишь на следующий день увидел и понял: в ушах красавицы-медсестры Антонины Петровны Самойловой не было золотых сережек.

Всем миром вытянули, вылечили, подняли на ноги люди добрые своего защитника — воина Георгия Ленева. У него еще многое впереди. Где-то в неведомой дали Золотая звезда Героя Советского Союза, погоны генерал-лейтенанта, должность начальника самого престижного в стране военного училища. А пока он, еще малость прихрамывающий офицер, ждет назначения на фронт. А Гитлер летит в Берлин в свой фюрербункер. А 902-й стрелковый полк, теперь уже кадровый полк кадровой Красной Армии, уверенно и неостановимо идет на запад.

Молодые годы короля Генриха Наваррского

отрывок из книги

Вечером того дня Генрих лежал в постели; у него был очередной приступ сильной, но недолгой лихорадки, причин которой не мог пока доискаться ни один врач, ибо причины эти были духовного порядка. При нем находился д'Арманьяк, а также Агриппа д'Обинье, которого вызвал первый камердинер. Склонившись к подушке своего государя, д'Арманьяк уловил странные слова. Тогда оба они нагнулись к нему и услышали пение. Генрих пел тихо, но совершенно отчетливо: "Господи боже спасения моего! Днем вопию и ночью пред тобою".

Он продолжал бредить и петь; они не все разобрали, но это был 88-й псалом. Вот больной дошел до слов: "Ты удалил знакомых моих от меня, сделал меня отвратительным для них, заключенным, так что не могу выйти". Тогда они схватили его руку и держали ее, пока он не допел до конца псалом сынов Кореевых о немощи бедствующих. Пусть их возлюбленный государь не думает, что господь отталкивает его душу и отвращает от него лицо свое. В час своей немощи пусть знает, что друзья и ближние, что его родные вовсе не отдаляются от него по причине стольких бедствий. Так Генрих и его старые друзья снова поняли друг друга и помирились. С этой минуты, собственно, и начался его побег.

«Հայաստանի Հանրապետություն» Հատոր I

հատված Ռիչարդ Հովհաննիսյանի գրքից

Որոշ հայկական շրջաններ պաշտպանվեցին մինչև վերջ, սակայն միայն Մուսադաղում՝ Միջերկրականի ափին, և Վանում՝ Պարսկաստանի և Ռուսական կայսրության սահմանակից նահանգում, դիմադրությունը պսակվեց հաջողությամբ։ Վանի հայերը հերոսաբար կռվեցին, մինչև որ հայ կամավորական գնդերը և ռուսական կովկասյան զորաբաժինները փրկեցին նրանց։ Երբ կարճ ժամանակ անց ռուսական բանակը նահանջեց, վիլայեթի շուրջ 200.000 հայեր լցվեցին Անդրկովկաս՝ ռուսահայերին ցնցելով սահմանից այն կողմ ծավալված ողբերգության վիթխարի չափերով։ Արևմտահայաստանը ամայացել էր։

Ռուսաստանի հայերը, ի տարբերություն Թուրքիայի հայերի, սկզբում ողջունեցին պատերազմի բռնկումը։ Իրենց մեջ խեղդելով Ռոմանովների հայատյաց քաղաքականության մասին հիշողությունը, նրանք այժմ հավատարմության հավաստիքներ տվեցին ցար Նիկոլային, որը խոստացավ ազատել արևմտահայերին և նրանց հաստատուն առաջընթացի հնարավորություն երաշխավորել։ Լավատեսությամբ համակված արևելահայերը, ի լրումն ցարական կանոնավոր բանակներին ավելի քան ավելի քան 100.000 մարդ տրամադրելուն, կազմավորեցին 7 կամավորական գնդեր՝ հատուկ Արևմտահայաստանի ազատագրման նպատակով։ Կամավորների ռազմական մարտավարությունը և լեռնաշխարհի տեղանքին իրազեկությունը կարևոր ներդրում եղան ռուսական ռազմական գործողություններում։ Սակայն հայկական հույսերը հիմնիվեր սասանվեցին 1916 թվականին։ Ռուսական իշխանությունները հանկարծակի հրամայեցին զորացրել կամավորական գնդերը, արգելեցին հայերի քաղաքացիական գործողությունը և սահմանեցին մամուլի խստագույն գրաքննություն։ Այս կտրուկ շրջադարձը ապշեցրեց հայերին։

Խորհրդային Հայաստանի կառավարության կողմից հետագայում հրապարակված ռուսական արխիվային նյութերը ցույց տվեցին, որ ցարական քաղաքականությունը միանգամայն տրամաբանական էր։ Մինչև 1916 թ. կեսը Ռուսաստանը, Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան ավարտել էին Օսմանյան Կայսրության մասնատման վերաբերյալ գաղտնի բանակցությունները։ Այս համաձայնագրերը Ֆրանսիայի համար ապահովում էին Հայկական լեռնաշխարհի ամենաարևմտյան մասը, Կիլիկիան և Սիրիական ծովեզերքը։ Մեծ Բրիտանիային հատկացվում էին Միջագետքն ու ներքին Սիրիան, իսկ Ռուսաստանին ընծայվում էին Կոստանդնուպոլիսը, Բոսֆորի ափերը և Արևմտահայաստանի մեծ մասը։ Հիմա ակնհայտ է, որ Արևմտահայաստանի վերաբերյալ ռուսական հետպատերազմյան ծրագրերը՝ նույնիսկ որևէ մեկնաբանության դեպքում ինքնավարություն չէին ենթադրում։ Ընդհակառակը, տարածաշրջանը նախատեսված էր բռնակցման ենթարկել, որպես Ռոմանովների կայսրության անբաժան մաս և ռուս գյուղացիների ու կազակների հնարավոր վերաբնակեցման վայր։ 1916 թ. ամառնամուտին, երբ Հայկական լեռնաշխարհի մեծ մասում հաստատվել էր ռուսական բանակների վերահսկողությունը, հայերին սիրաշահելու կարիք այլևս չկար։